Op weg naar de kunst

Bestel hier onze: Gids naar Nederlandse musea Op weg naar de kunst

bespreekt de eigen collectie van musea in Nederland en elders.

,

Antwerpen: KMSKA → Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Door inbreiding een onverwachte en geslaagde uitbreiding
Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, iets korter KMSKA, ging eind September 2022 na elf jaar renovatie weer open. In Nederland is dit wellicht verdronken in het nieuws, in Vlaanderen was het een grootse gebeurtenis. Ondanks de stromende regen, wervelden acrobaten door de lucht, dansten ballerina’s als verfvlekken op het podium voor de trappen van het grote vrijstaande gebouw, of speelde een symfonieorkest “Alle Menschen werden Brüder’.
Maar ronduit het mooiste vond ik de vele vlaggen door de hele stad met het motto van het museum: ‘Wij delen schoonheid’, en dan die andere spreuk: “Het schoonste gevoel”. Als je dat aan je stadgenoten als belangrijkste feit bij de heropening wilt laten weten, heb je mijn hart gestolen.

Lees verder »

Leuven, De Sint-Pieterskerk & M-Museum

Een eeuw lang bouwen
Meer dan 1000 jaar geleden werd in Leuven een stenen romaanse kerk gebouwd. Ruim vierhonderd jaar later werd die kerk afgebroken en begon men aan het einde van de 15e eeuw en in de eerste helft van de 16e eeuw aan de huidige hoog gotische Sint-Pieterskerk. Architecten waren er nog niet. Verschillende bouwmeesters werkten bijna een eeuw aan de kerk terwijl de eenheid van stijl bewaard bleef.  Joos Massijs (of Metsys} was een van de belangrijksten. Hij was de broer van Quinten Massijs, een van de grote vernieuwers van de Vlaamse schilderkunst. Joos maakte een ontwerp voor drie torens, waarvan de middelste ongeveer 175 meter hoog moest worden, hoger dan welke toren ook. Maar … de bodem was instabiel, het ontwerp ondeugdelijk en de bouw stokte halverwege. Al met al werd het toch een prachtige kerk, een hoogtepunt van Brabantse gotiek. Het is een kruiskerk met drie beuken (lange ruimtes), en een korter dwarsschip, vandaar de naam het kruiskerk. Rondom het koor zijn ettelijke kranskapellen met veel kunstwerken.

Lees verder »

,

Antwerpen etc: Rubens in de kerken van Antwerpen, Aalst en Mechelen

Voor een strijdend geloof: Rubens’ invloed in de kerken van Antwerpen, Aalst en Mechelen
Wie Antwerpen bezoekt en een dag extra tijd heeft, kan een prachtige wandeling door het oude centrum maken en vier kerken bezoeken waar nog steeds schilderijen van Rubens hangen. Een van de kerken, de Carolus Borromeus, is zelfs mede door hem ontworpen. Het centrum van Antwerpen is niet zo groot; de kerken liggen op loopafstand van elkaar. In bijna alle kerken zijn gidsen die graag meelopen. Onder aan dit stuk staan de openingstijden en andere leuke links. Let op voorlopig is de Jacobskerk gedeeltelijk gesloten door grote restauratie werkzaamheden. Er is in alle Vlaamse gotische kerken die wij in 2021 en 2022 bezochten, kennelijk een onderzoek gaande naar oude authentieke muurschilderingen. Overal zijn er weer een paar te zien. Het geeft een hele kleine indruk van hoe bont die kerken indertijd waren en hoeveel er (waarschijnlijk) door de beeldenstormers is weggehaald.
Ook buiten Antwerpen valt Rubens invloed te zien, onder meer  in de kerken van Aalst en Mechelen. Beide steden staan niet vaak bij de uitstapjes die je in België kunt maken, maar ze zijn zeker een bezoek waard door hun kerken en Grote Markt.

Lees verder »

Mechelen: Katholieke kerken, de contrareformatie na de Vlaamse geuzen

Een nieuwe beeldtaal
Op het einde van de Bourgondische tijd verschoof de macht en welvaart van Brugge en Gent naar Antwerpen en Brussel. In de overgangstijd, rond 1500, was Mechelen politiek en religieus de stad waar het om draaide. Van alle Vlaamse steden was Mechelen de meest trouwe bondgenoot van het nieuwe Habsburgse bewind. Karel de Stoute richtte er het Parlement van Mechelen op, de hoogste rechtbank van de Nederlanden.
De twee machtige vrouwen uit die tijd betrokken er hun residentie: Margaretha van York (de derde echtgenote en weduwe van Karel de Stoute) en landvoogdes Margaretha van Oostenrijk, de kleindochter van Karel de Stoute. De laatste was, samen met haar broer Filips, het kind van Maria van Bourgondië en Maximiliaan van Oostenrijk. Filips (genaamd de Schone ) werd koning van Spanje. De zoon van Filips de Schone, de latere keizer Karel V, werd door zijn overgrootmoeder Margaretha van York in Mechelen opgevoed. Hij speelde hier in haar Mechelse paleis, pal tegenover het paleis van zijn tante Margaretha van Oostenrijk, hertogin van Savoye, de Landvoogdes van de Nederlanden.

Lees verder »

Gent, Jan van Eyck, De Aanbidding van het Lam Gods.

De ogen van Het Lam Gods
Jan van Eyck kreeg in 1429 van de Gentse patriciër Joos Vijd de opdracht voor een altaarstuk, de Aanbidding van Het Lam Gods. Hij moest het samenstellen en eventueel aanvullen met delen uit de nalatenschap van zijn broer Hubert van Eyck (+1426). Jan was er lang, tot 1432, mee bezig. Uiteindelijk is het onmogelijk vast te stellen wat oorspronkelijk van zijn broer was en welke delen hij maakte.
Inmiddels is tweederde van het grote altaarstuk in de afgelopen tien jaar gerestaureerd en werd er een nieuwe plek voor
De Aanbidding van Het Lam Gods gevonden. Op het Vlaamse televisienieuws was zelfs enkele weken voor de publieksopening te zien hoe het wereldberoemde retabel naar de nieuwe standplaats in de Sacramentskapel van de Gentse Sint-Baafskathedraal werd gebracht.
Lees verder »