Op weg naar de kunst

Bestel hier onze: Gids naar Nederlandse musea Op weg naar de kunst

bespreekt de eigen collectie van musea in Nederland en elders.

,

Antwerpen etc: Rubens in de kerken van Antwerpen, Aalst en Mechelen

Voor een strijdend geloof: Rubens’ invloed in de kerken van Antwerpen, Aalst en Mechelen
Wie Antwerpen bezoekt en een dag extra tijd heeft, kan een prachtige wandeling door het oude centrum maken en vier kerken bezoeken waar nog steeds schilderijen van Rubens hangen. Een van de kerken, de Carolus Borromeus, is zelfs mede door hem ontworpen. Het centrum van Antwerpen is niet zo groot; de kerken liggen op loopafstand van elkaar. In bijna alle kerken zijn gidsen die graag meelopen. Onder aan dit stuk staan de openingstijden en andere leuke links. Let op voorlopig is de Jacobskerk gedeeltelijk gesloten door grote restauratie werkzaamheden. Er is in alle Vlaamse gotische kerken die wij in 2021 en 2022 bezochten, kennelijk een onderzoek gaande naar oude authentieke muurschilderingen. Overal zijn er weer een paar te zien. Het geeft een hele kleine indruk van hoe bont die kerken indertijd waren en hoeveel er (waarschijnlijk) door de beeldenstormers is weggehaald.
Ook buiten Antwerpen valt Rubens invloed te zien, onder meer  in de kerken van Aalst en Mechelen. Beide steden staan niet vaak bij de uitstapjes die je in België kunt maken, maar ze zijn zeker een bezoek waard door hun kerken en Grote Markt.

Lees verder »

Mechelen: Katholieke kerken, de contrareformatie na de Vlaamse geuzen

Een nieuwe beeldtaal
Op het einde van de Bourgondische tijd verschoof de macht en welvaart van Brugge en Gent naar Antwerpen en Brussel. In de overgangstijd, rond 1500, was Mechelen politiek en religieus de stad waar het om draaide. Van alle Vlaamse steden was Mechelen de meest trouwe bondgenoot van het nieuwe Habsburgse bewind. Karel de Stoute richtte er het Parlement van Mechelen op, de hoogste rechtbank van de Nederlanden.
De twee machtige vrouwen uit die tijd betrokken er hun residentie: Margaretha van York (de derde echtgenote en weduwe van Karel de Stoute) en landvoogdes Margaretha van Oostenrijk, de kleindochter van Karel de Stoute. De laatste was, samen met haar broer Filips, het kind van Maria van Bourgondië en Maximiliaan van Oostenrijk. Filips (genaamd de Schone ) werd koning van Spanje. De zoon van Filips de Schone, de latere keizer Karel V, werd door zijn overgrootmoeder Margaretha van York in Mechelen opgevoed. Hij speelde hier in haar Mechelse paleis, pal tegenover het paleis van zijn tante Margaretha van Oostenrijk, hertogin van Savoye, de Landvoogdes van de Nederlanden.

Lees verder »

Gent, Jan van Eyck, De Aanbidding van het Lam Gods.

De ogen van Het Lam Gods
Jan van Eyck kreeg in 1429 van de Gentse patriciër Joos Vijd de opdracht voor een altaarstuk, de Aanbidding van Het Lam Gods. Hij moest het samenstellen en eventueel aanvullen met delen uit de nalatenschap van zijn broer Hubert van Eyck (+1426). Jan was er lang, tot 1432, mee bezig. Uiteindelijk is het onmogelijk vast te stellen wat oorspronkelijk van zijn broer was en welke delen hij maakte.
Inmiddels is tweederde van het grote altaarstuk in de afgelopen tien jaar gerestaureerd en werd er een nieuwe plek voor
De Aanbidding van Het Lam Gods gevonden. Op het Vlaamse televisienieuws was zelfs enkele weken voor de publieksopening te zien hoe het wereldberoemde retabel naar de nieuwe standplaats in de Sacramentskapel van de Gentse Sint-Baafskathedraal werd gebracht.
Lees verder »

Brugge, Het Sint-Janshospitaal, Het Memlingmuseum

Kunst die al eeuwen op z’n plek staat

In het Sint-Janshospitaal herinneren enkele voorwerpen nog aan de functie die het gebouw vroeger had, maar die zijn vooral in de aanpalende apotheek bij de kruidentuin te vinden. Het Sint-Janshospitaal bestond al in het midden van de 12de eeuw en was tot in de 20ste eeuw(!) een grote stedelijke instelling voor zieken, armen en behoeftigen. In eerste instantie draaide het niet zo zeer om het genezen van de patiënten,  maar, zo schrijft het museum, vooral om zielenheil:  ‘mensen helpen onder het alziend oog van de Heer’. Vandaag is het een prachtige plek waar men zes werken van Memling kan bewonderen, onder meer het beroemde Ursulaschrijn. Terecht staat,  in wat vroeger de centrale ziekenzaal was en in de hospitaalkapel, Hans Memling ( 1435-1494) in het middelpunt.

Lees verder »

Brugge, Onze-Lieve-Vrouwekerk en de Sint Salvatorskathedraal

Levend verleden
De bouw van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, tussen het Gruuthusemuseum en het Sint-Janshospitaal, begon omstreeks 1250. De kerk is opgetrokken in baksteen en was op dat moment, 122 meter hoog, het hoogste bakstenen gebouw ter wereld. In de 15de eeuw werd er nog een spits toegevoegd en was de kerk hoger dan tegenwoordig. Indertijd liep men de trappen op naar de ingang van de kerk, nu loopt men de trappen af! Dat komt omdat de straten alsmaar hoger zijn komen te liggen doordat bijvoorbeeld bouwpuin en afval voor nieuwe bestrating werd gebruikt.

Lees verder »