Op weg naar de kunst

bespreekt de eigen collectie van musea in Nederland en elders.

Brugge

Godsdienst en kunst
Brugge is van oudsher een belangrijk economisch en religieus centrum met kloosters, kerken en een heus bedevaartsoort in de Basiliek van het Heilig Bloed in het centrum van de stad. De beeldenstorm begon in Vlaanderen en woedde er vaak heftiger dan in de Noordelijke Nederlanden. Desondanks zijn belangrijke middeleeuwse kunstwerken, soms zelfs op hun oorspronkelijke plaats, bewaard. Als eerste beschrijven we de Jeruzalemkerk, vervolgens de Sint-Jakobskerk, een belangrijke stop op weg naar Santiago de Compostella, en als laatste de Heilig Bloedbasiliek die in de negentiende eeuw vrijwel volledig is ‘gerenoveerd’. Hier is het eigenlijk altijd druk met bedevaartgangers en nieuwsgierige toeristen.

Lees verder »

Brugge, Gruuthusemuseum

Brugse geschiedenis door verrassende kunstwerken

“Het Gruuthusemuseum is van oudsher een museum voor toegepaste kunst. In de 5 jaar dat het gebouw voor de renovatie was gesloten, hebben we het concept van dit museum herbekeken en vernieuwd”, aldus Till-Holger Borchert, de directeur van het Brugse museum, tijdens de persconferentie bij de heropening in mei 2019. Het museum kan door de kwaliteit van de collectie wedijveren met de omliggende musea en kerken. Het mooie van Brugge is dat nog steeds veel kunstwerken zich op de plekken bevinden waarvoor ze zijn gemaakt. Zo heeft het Sint Janshospitaal nog steeds schilderijen die Memling ooit voor deze instelling maakte en staat in de Onze Lieve Vrouwekerk de liefelijke Madonna met kind van Michel Angelo. Het elegante stadspaleis van de Heren van Gruuthuse uit de 15de eeuw is zelf al een unicum dat sinds het einde van de 19e eeuw een museum is in eerste instantie voor het Oudheidkundig Genootschap en een kantverzameling. Sinds 1955 is het een stedelijk museum.

Lees verder »

Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten

Verrassingen al om
Napoleon was, net als elders in Europa, ook voor België van groot belang voor de ontwikkeling van de beeldende kunst. Tijdens de Franse overheersing ontstond aan het begin van de 19e eeuw in de Zuidelijke, en in de Noordelijke Nederlanden een nieuw beleid. In het zuiden werden scholen voor kunstonderwijs opgericht met openbare verzamelingen die bestonden uit geconfisqueerde kunstbezit. Jonge kunstenaars kregen hun opleiding naar het voorbeeld van die kunst. Het publiek kon al in 1803 enkele dagen per week de Brusselse Centrale School bezoeken. Hier ligt de oorsprong van de latere Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, de KMSK.

Lees verder »

Brussel: Van Buuren Museum en Tuinen

Evenwicht tussen binnen en buiten
Jarenlang hoorde ik regelmatig over de Van Buuren Villa in Brussel. Op een mooie lentedag in het voorjaar van 2019 zijn we met metro nr 3 naar het eindpunt, de halte Churchill, gegaan op zoek naar de rode bakstenen villa in Ukkel. De Nederlandse bankier David van Buuren en zijn Antwerpse vrouw Alice van Buuren-Piette lieten dit huis tussen 1924 en 1928 bouwen. Het detoneert een beetje tussen de frivole Jugendstill huizen uit de buurt. Indertijd woonde vooral de chique bovenlaag en artistieke elite uit Brussel in deze kleine gemeente. Ukkel lag nog buiten de stad, inmiddels hoort het als een van de vele deelgemeentes bij Groot-Brussel.

Lees verder »

Antwerpen: Het Snijders & Rockoxhuis

Het Snijders & Rockoxhuis ligt een beetje uit de looprichting van de belangrijkste trekpleisters van Antwerpen, maar toch nog dichtbij  het Rubenshuis en de Grote Markt. De renaissance-gevel, verbouwd in 1715, is niet indrukwekkend maar wel elegant. Dit dubbele huis, sinds 2018 als het museum het Snijders & Rockoxhuis, is een bezoek meer dan waard. Frans Snijders, een collega en vriend van Rubens, bekend door zijn jachttaferelen en bourgondisch volgeladen tafels en keukens, ging in 1622 naast zijn vriend, de patriciër Nicolaas Rockox wonen. Zijn werk en dat van schilders in hetzelfde genre (ondermeer Joannes Fijt, Clara Peeters en Joachim Beuckelaar) zijn een mooie aanvulling op de veelzijdige collectie die Rockox verzamelde. De beide gerestaureerde woningen laten goed zien hoe de elite met kunst en cultuur aan het begin van de 17de eeuw omging.

Lees verder »