Op weg naar de kunst

bespreekt de vaste collectie van musea in Nederland en elders.

Leiden, Het Rijksmuseum van Oudheden

Vroeger dachten we dat de Grieks-Romeinse beschaving de bakermat van de West-Europese cultuur was. Inmiddels is dit wel wat veranderd en worden ook de toenmalige lokale culturen in het gebied dat nu Nederland heet minstens zo belangrijk gevonden. Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden heeft een belangrijke collectie uit dat gebied, maar ook van de Etrusken die ook in Italië leefden, uit het oude Egypte en uit de nog oudere Sumerische cultuur (4500-3000 vC). Als deze beschavingen hebben grote invloed gehad op onze ontwikkeling. Wie er meer over wil weten, kan beginnen met een bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden (RMO). Deze Leidse instelling werd in 1818 gesticht door Koning Willem I en is nog steeds ons nationale archeologiemuseum. Musea waren in de negentiende eeuw meer dan tegenwoordig instituten waar cultuur werd bewaard en voor het publiek toegankelijk werd gemaakt.

Lees verder »

Den Haag, Mauritshuis

Mauritshuis, al twee eeuwen Koninklijke Kabinet
Het Mauritshuis, het eerste koninklijke museum in Nederland, bestaat al bijna 4 eeuwen als gebouw en 2 eeuwen als museum. Sinds 1816 heet de collectie die hier is te zien: het Koninklijk Kabinet van Schilderijen. Het grootste deel kwam uit de verzameling van Stadhouder Willem V, Prins van Oranje (1748-1806), de vader van Koning Willem I. Na de Franse verovering van Nederland in 1795 werd zijn collectie als oorlogsbuit naar het Louvre gebracht. Het duurde nog 20 jaar voor bijna alles weer terug was en vervolgens door Koning Willem I aan de Nederlandse Staat werd geschonken. Zowel het latere Rijksmuseum, als het Mauritshuis kregen ieder een deel, maar het meeste bleef toch in Den Haag. In 1822 verhuisde deze verzameling naar het Mauritshuis.  Het is een rijke verzameling met grote namen uit de Vlaamse en Nederlandse schilderkunst uit de 17e en 18e eeuw.

Lees verder »

Den Haag, Escher in Het Paleis

Over dingen die voorbijgaan en toch blijven bestaan

Het is september 2016 en ik ben een jaar met pensioen, dus geen conservator meer bij het leukste museum van Den Haag: Escher in Het Paleis. Na mijn studie kunstgeschiedenis heb ik veel gedaan, maar dat mijn laatste baan in een voormalig paleis aan het Haagse Lange Voorhout zou zijn als conservator van het werk van M.C. Escher (1898-1972), dat stond niet op mn lijstje.

Lees verder »

Wassenaar, Voorlinden Museum & Gardens 1, 2016 opening

De zwevende muren van Joop van Caldenborgh
In een van de mooiste delen van Wassenaar liet de familie Loudon tussen de twee grote oorlogen uit de vorige eeuw een nieuw huis op hun landgoed zetten. Het park grenzend aan de duinen was al in de 19e-eeuw door vader en zoon Zocher ontworpen. Tegenwoordig staat er naast de Engelse country stijl villa een langgerekt licht gebouw, rondom ligt een nieuwe tuin die is ontworpen door Nederlands beroemdste tuinarchitect van dit moment, Piet Oudolf.

Lees verder »

Den Haag, Gemeentemuseum 1

Mondriaan, De Stijl, Delfts Blauw en moderne kunst
Het Gemeentemuseum Den Haag hoort bij mijn favoriete musea, omdat het zo’n bijzonder gebouw is en een collectie heeft waar een mens blij van wordt. Twee Amsterdamse socialisten, de eerste directeur, H.E. van Gelder, en zijn architect, H.P. Berlage, bouwden in Den Haag een museum voor de hele bevolking. Niet alleen was, zoals toen gebruikelijk, de financiële en intellectuele bovenlaag uit de stad welkom, maar ook en vooral jongeren: “En ik denk daarbij niet alleen aan de jeugd der arbeidersklasse, want ik zie de geestelijke tekorten, de geestelijke verwildering in de andere klassen evenzeer, maar voor haar is de weg het moeilijkst,” schreef Van Gelder in de Mededelingen van het Museum in april 1928. Voor het Gemeentemuseum was educatie naast collectievorming een eerste prioriteit: een unicum  in Nederland museumland.

Lees verder »